
In de tuinderij verrichten verschillende mannelijke patiënten op ambiteuze wijze hun arbeid.

Bij een kopje thee verrichten vrouwelijke patiënten samen verstelwerk in het naaiatelier.

De Eerw. Broeder Dorotheus Maria ( in de wereld de heer J.B. Tervoert), van de congregatie der broeders van O.L.V. van Lourdes, geboren 13 september 1839 te Anholt en ( 1914) 35 jaar werkzaam in Reinier van Arckel werkzaam. In 1866 tijdens de cholera bewees met nog een medebroeder grote diensten, door het bewaken en begraven der lijken te 's Hertogenbosch. Daarvoor ontving hij van Z.M. Willem III de bronze medaille voor burgelijke verdiensten. Op 20 februari 1914 vierde de broeder zijn gouden feest van de intrede in het klooster. Tot op den dag van heden is hij nog werkzaam in het Geneeskundig Gesticht.

Het nieuwe broedershuis van het psychiatrisch instituut Voorburg te Vught is plechtig ingezegend en in gebruik genomen. De forse nieuwbouw is volgens moderne architecteur van architect Dillen uit s hertogenbosch, door de aannemer Struijcken uit Tilburg gebouwd. Hierboven de vleugel met op de achtergrond de nieuwe kapel

In 1932 werd psychiatrisch instituut Voorburg aanmerkelijk uitgebreid. Er werd een geheel nieuw broedershuis gesticht. Hier het kerkje dat erbij hoorde. Persfoto April 1932

50-jarig Bestaan Psychiatrische Inrichting Voorburg; v.l.n.r. C. Romme adm.Godshuizen, minister De Wilde, mr. dr. v. Rijckevorsel

50-jarig bestaan Psychiatrische Inrichting Voorburg, groep regenten

De poort hier aan de Boxtelseweg afgebeeld op de ansicht is inmiddels verdwenen, zo ook de portierswoning. Voor dames uit de goede klasse werd in 1903 een apart paviljoen ingericht. De heren uit de goede stand huis vestigden zich in de oorspronkelijke villa Voorburg. Met name in de tweede helft van de 19e eeuw was er grote behoefte aan opvang die gegeven kon worden op Voorburg.

Ik zal me even voorstellen ik ben Boudewijn Reijenga en ik verzamel geruime tijd oude ansichten en artikelen m.b.t. Vught. Ik ben geboren in Vught vandaar mijn interesse voor de geschiedenis voor deze plaats. Ik heb de ansichten zelf verzameld, voor de teksten heb andere bronnen geraadpleegd. Heeft u nog oude ansichten of knipsels en wilt u deze ruilen of verkopen dan hoor ik het graag. Ook ben ik geïnteresseerd in verhalen m.b.t. de geschiedenis van Vught.

Architect H.J. van Tulder ontwierp een groot complex dat op het landgoed kwam te staan. Een gebouw met in het midden een kapel en links en rechts daarvan twee vleugels. De mannen en vrouwen werden strikt gescheiden. de vrouwen scheidden. Toen het gebouw in gebruik werd genomen had de ontwerper niet echt rekening gehouden met de wensen van een psychiatrische inrichting. Van Tulder was een goede kerk bouwer geweest maar dit complex voldeed niet aan de eisen. Een groot deel van het complex werd gesloopt in 1994. Nog bestaande gebouwen van toen die nog bestaan zijn het damespaviljoen, het voormalige broedersklooster , de watertoren en het voormalige zusterklooster.

Op deze foto uit 1933 ziet men het kerkje van de stichting, deze kwam na de uitbreiding tot stand als onderdeel van een geheel nieuw broederhuis.

Er was zelfs een muur in de kapel die de mannen van de vrouwen scheidden Rond 1900 werd er een doktersvilla gebouwd op het landgoed. Hier woonde o.a. de geneesheer directeur. In 1987 werd de villa echter gesloopt door de komst van een snelweg. Naast de tweede woning was er ook nog een derde op het terrein, deze grenst aan de parallelweg van de snelweg en bestaat nog steeds.

Het carillion is naast enkele kerkbanken het enige dat over is van de oude kapel van Voorburg.

Het betreft hier niet een Amerikaans, maar een Nederlands gesticht. Uit de geschiedenis van het geneeskundig gesticht, door Reinier van Arckel in 1442 opgericht te 's hertogenbosch, is ons bekend dat voor een kleine honderd jaar aan de verpleegden naast werkverschaffing, biljart, kaarten, domino en andere spelen, leesbibliotheek, enz. ook gymnastische lessen en oefeningen werden gegeven om hen afleiding te bezorgen.Een der afdelingen, de werkverschaffing bleek in de laatste jaren minder succes te hebben. Er is daarin verbetering gekomen door een kleine betaling als premie te geven, maar in plaats van gymnastiek hebben wij in de laatste tijd sport in het gesticht ingevoerd. En dit met bijzonder succes. Natuurlijk leent niet elke sport zich daartoe. Wij zijn begonnen korfbal.

Op bovenstaande foto's ziet men in de eerste plaats een kiek van de groep die gaat spelen met hun vaandeldrager en de Eerw. broeder-verpleger, die als spelleider en scheidsrechter optreedt. Zijn fluitje aan een ketting om de hals op de ene foto, zijn fluitje in zijn mond op de andere foto.Van ruw spel of van ongehoorzaamheid aan de leider is geen sprake tot dusverre. Voor de spelers is sportkleding aangeschaft en het vaandel , waarop S.V. (sport veredelt) is aangebracht ziet men achter de groep. De sport is gebleken ook voor geesteszieken niet alleen een grote aantrekkelijkheid te hebben maar ook gunstig te werken. Zowel de verpleegden die meespelen, als zij die als toeschouwer in vrij groten getalen het spel volgen, amuseren zich zeer. Het is een lust om te zien met welk een ijver en animo er gespeeld wordt. De winnende partij krijgt een kleine beloning. Patiënten die meespelen wennen zich aan gehoorzaamheid, zelfdicipline en samenwerking. Suffe demente toeschouwers zag men plotseling in een lach uitbarsten als daarvoor reden was, een bewijs dat zij het spel volgden en er in meeleefden. Een meespeler schreef aan zijn moeder : Ik schrijf voor je verjaardag, maar 1 dag te vroeg want morgen is het korfballen en dan heb ik geen tijd. Een ander dat hij het spel eerst te kinderachtig vond, maar nu hij een paar maal had meegespeeld het niet meer wilde missen. De geneesheren en verplegers zijn over de uitwerking van de sport op de patiënten zeer tevreden. Dit spel wordt ook beoefend in het gesticht Voorburg te Vught, beide gestichten onder het beheer van College van Regenten over de Godshuizen te 's hertogenbosch

De eerwaarder moeder Catharina, gedecoreerd met de ridderorde van Oranje Nassau en de elf Eerw. zusters, die met haar zilveren feest tegelijk met het zilveren feest van het Gesticht vierde. op de eerste rij: Zr. innocentia,Zr.Berchman, Moeder Catharina, Zr. Prisca, Zr. Vincentia. Op de tweede rij:Zr. Eustacia, Zr. Calixta, Zr. Liboria, Zr.Sylvia, Zr. Aquina en Zr. Joachim

Op psychiatrische instituut was het in 1932 een groot feest. De Eerwaardige moeder Overste, Zuster Prisca herdacht de dag , waarop zij zich voor 50 jaren ging wijden aan de verplegingder ongelukkige geesteszieken. Groot was de huldiging, die deze eenvoudige kloosterlinge ten deel viel, vooral toen het bericht binnenkwam dat de jubilaresse was benoemd tot Ridder in de orde van oranje Nassau. Op deze foto zijn bruidjes te zien , links eerwaarde Vader bestuurder der Congregatie van de Zusters van Barmhartigheid uit Rinsse,de zeer eerwaarde Heer Ackerman in het midden de jubilaresse , rechts de Algemeen overste Moeder Ignace

In 1903 werd er een watertoren op voorburg gebouwd om het psychiatrische ziekenhuis in het geval van brand te kunnen voorzien van bluswater. Het is een kleine toren, hij is 27 meter hoog. Hiermee de laagste en nog enige watertoren in Noord Brabant.

De inhoud is ook bescheiden van de watertoren, 50m3. Hij staat op de Rijks monumentenlijst en is gerestaureerd in 2005. De ontwerper van de toren en tevens het hele gebouwencomplex is H.J. van Tulder, een Tilburgse architect.

Op het terrein van het oude landgoed voorburg bevindt zich nog een oude begraafplaats waar zowel paters, patienten en anderen begraven liggen die op de een of andere manier met Voorburg verbonden waren.

Nogmaals de ingang van Voorburg. Aan de Boxtelseweg is een groot landgoed genaamd Voorburg. Sinds 1885 is het in gebruik als psychiatrische inrichting. Het werd gesticht door de Godshuizen in ’s Hertogenbosch om de grote toestroom van patiënten te kunnen verzorgen. Deze opvang kwam met name tot stand door de eerste krankzinnige wet uit 1841. Na de komst van de psychiatrie op het landgoed sprak met over het Krankzinnige gesticht Voorburg, of Geneeskundig gesticht Voorburg. Tot ver na WO II was Voorburg een gesloten inrichting. Thans is de opvang in handen van Psychiatrisch ziekenhuis Reinier van Arkel.

Tot 1772 was het langoed in het bezit van de Bossche schepen mr. W. van der does. Pr. J. Bon kocht het van hem en liet de bestaande villa slopen en er kwam een nieuw landhuis in 1732. Pr. J. Bon vernoemde het huis naar zijn schoonmoeder S.M. Smits-van Voorburg.Van 1810 tot 1816 woonde C.de Jongh van Rodenburgh op het landgoed. De villa werd nadat er een psychiatrische instelling werd gevestigd op het landgoed bewoond door de eerste geneesheer.

Citaat uit een krant rond 1900: "Het is een treurig verschijnsel dat in onze tijd van beschaving het aantal krankzinnigen toeneemt, zodat bijna overal zich de behoefte doet gevoelen aan het uitbreiden of vermeerderen der inrichtingen, bestemd om de ongelukkige lijders op te nemen."

"In die inrichtingen , waar Christelijke liefde en vindingrijke wetenschap samenwerken om het lot van de beklagenswaardige slachtoffers der krankzinnigheid te verzachten, is het geneeskundig gesticht Voorburg te Vught, staande onder het bestuur van het College van regenten over de Godshuizen te 's Hertogenbosch."

"Gelukkig dat de zorg voor het lot der rampzalige zinnelozen, het streven om hen door doelmatige verpleging aan zich zelven en de samenleving terug te geven en de ijver van wetenschappelijke mannen om naar middelen ter genezing te zoeken gelijken tred houden met het toenemend aantal krankzinnigen, zodat het niet ontbreekt aan toevluchtsoorden, waar voor hen, zoal geen genezing, dan toch een liefderijke verzorging te vinden."

1910 De Zeereerw. Heer rector Lombards met den Weleerw. Heer L.Verhoysen, vicarius

De enorme keuken van de stichting, waar dagelijks voor ongeveer 1200 personen sterke personen van het gesticht gekookt wordt.

Met bovenin (door afwezigheid) Dr. P.A.H. Sweens, Zittend: Dr. G.J.G.J. Schouten en J.J. Hendriksz, gep. off. v. gez. K.N.M. staande Dr. J.J.O. Hilbers, en rechts arts H.W. Numans, e.o.off v. gez.

1923, De eerste geneesheer aan het geneeskundig gesticht Voorburg te Vught Dr. J.J.P. Hilbers is aldaar plotseling overleden. De zeer bekwame arts zal zeker noode worden gemist.

Dr.Woltring bespreekt met een der zusters enkele aangelegenheden.

De medische staf van Voorburg beschikte over een in die tijd modern apparaat namelijk een rontgenkamer.

Ook in de keuken treft men vrouwelijke patiënten aan. Zij verrichten hier huishoudelijk werk.

In de weverij van de inrichting werden door de patiënten meterslange doeken geweven.

Onder leiding een zuster in de rol van regisseuse zullen de patiënten een toneelstuk op gaan voeren.

Januari 1935: Te Vught heeft dr.Koenen, (midden) geneesheer van Psychiatrische inrichting Voorburg , afscheid genomen. Dr. Koenen is benoemd tot Rijks-Inspecteur voor het krankzinnige wezen.

In de jaren dertig kregen onrustige patienten een therapie d.m.v. het gaan liggen in een ligbad om zo tot rust te komen.

In de wereld Mej. Colete Balenden, overste in geneeskundig gesticht "Voorburg" te Vught die op 17 september 1914 haar gouden feest als religieuze vierde

Voorburg kreeg begin vorige eeuw ook een halte voor de paardentram. Hier een oude foto in de buurt van Voorburg.

Als men zich op de begraafplaats waant van landgoed Voorburg te Vught valt al snel op dat er een verschil is tussen de kleine zerken en kruizen alswel de grotere grafstenen van belangrijke Geestelijken of rijke patiënten

Het kruis heeft de tand des tijds nog weten te doorstaan.

Op de begraafplaats Voorburg te Vught zijn helaas ook al graven die aangetast zijn door de natuur. Zoals dit beeld waarvan het hoofd ontbreekt.

De begraafplaats van Voorburg te Vught is vrij toegankelijk op ieder moment van de dag. Het ligt wat verscholen zonder omheining aan de westkant van Voorburg.

Door Beau i.s.m voorburg-vught.expertpagina.nl
Hosting en scripting door: MPlay.nl
Er staan 26 links op deze pagina.
Opmerkingen of suggesties?